Το μόνο που δεν άλλαξε, είναι η μαγεία

Να γράφω εγώ για τον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας όταν σε αυτό το σάιτ υπάρχει το όνομα Σωτηρακόπουλος, θέλει λίγο… θράσος εκ μέρους μου. Καλά καλά δεν έχω αξιωθεί να παρακολουθήσω κάποιον από κοντά, όμως έχω περάσει τόσα μαγικά απογεύματα μπροστά σε μια τηλεόραση και έχω μελετήσει τόσο πολύ την ιστορία αυτών των τελικών –και συνολικά του Κυπέλλου Αγγλίας–  ώστε να έχω πολλά να πω και να γράψω. Γράφει ο Γιάννης Μπίλιος.



Το μόνο που δεν άλλαξε, είναι η μαγεία

Το μαγικό ταξίδι άρχισε για μένα το 1980. Κι ας μην είδα τον αγώνα! Ανήκω σε αυτούς που πρόλαβαν να πάνε σχολείο Σάββατο και ήμουν απογευματινός τη μέρα που η Γουέστ Χαμ νίκησε με 1-0 την κάτοχο Αρσεναλ. Γυρίζοντας, όμως, στο σπίτι, άκουσα τους μεγάλους να λένε ότι μια ομάδα δεύτερης κατηγορίας νίκησε μια από τις «μεγάλες» ομάδες της χώρας και ότι οι πάγκοι των δύο αντιπάλων ήταν τοποθετημένοι δίπλα δίπλα. Ακόμα και ένας εννιάχρονος που είχε αρχίσει να γνωρίζει το ελληνικό ποδόσφαιρο μόνο από όσα «έπιανε» από κουβέντες άλλων και από τον περιορισμένο αθλητικό τύπο της εποχής, ήταν ήδη σε θέση να ξέρει ότι «αυτά εδώ δεν γίνονται»…

Ένα χρόνο μετά, είδα και τις δύο αναμετρήσεις της Τότεναμ με τη Μάντσεστερ Σίτι –την… κανονική Σίτι της μέσης της βαθμολογίας, των Βρετανών ποδοσφαιριστών και με ένα μπάτζετ που ουδεμία σχέση είχε με αυτό της Ρεάλ Μαδρίτης. Θυμάμαι την τραγική στιγμή του Τόμι Χάτσινσον της Σίτι που βγήκε από το τείχος για να καλύψει την ανοιχτή γωνία του Κόριγκαν και το σουτ του Χοντλ προσέκρουσε πάνω του και κατέληξε στα δίχτυα. Σημείωσε  και γκολ και αυτογκόλ στο ίδιο ματς που έληξε με 1-1! Λίγες εβδομάδες αργότερα, το ίδιο έκανε και ο Δαμανάκης του ΠΑΟΚ στον τελικό με τον Ολυμπιακό: γκολ και αυτογκόλ. Για την ιστορία, η Τότεναμ νίκησε στον επαναληπτικό και πήρε το Κύπελλο και το 1982.

Το 1983, αν και ήδη υποστήριζα τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, προτίμησα να πάω την ίδια ώρα να παίξω στη μαγιάτικη λιακάδα κι έτσι δεν είδα το 2-2 με την πεσμένη Μπράιτον. Αλίμονο αν ένας 12χρονος επέλεγε να δει μπάλα από το να παίξει μπάλα. Η αγωνία μου,  άλλωστε, ήταν ο επερχόμενος Τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Γιουβέντους-Αμβούργου, τέσσερις μέρες μετά στο ΟΑΚΑ. Στο ένα χιλιόμετρο από το σπίτι μου. Η Γιούβε έχασε, το ξημέρωμα με βρήκε να κλαίω και το 4-0 της Γιουνάιτεντ στον επαναληπτικό τελικό του Γουέμπλεϊ το επόμενο βράδυ, ελάχιστα με παρηγόρησε. Πόσο διαφορετικός ήταν ο κόσμος, μαζί κι εγώ, το 1983…

Το 1984, το 2-0 της Εβερτον επί της Γουότφορντ ήταν ένα δίωρο παρηγοριάς για έναν έφηβο που έχασε τις τελευταίες βδομάδες της πρώτης γυμνασίου λόγω ασθένειας, ενώ το 1985, όντας συνειδητοποιημένος οπαδός της Γιουνάιτεντ πια, πανηγύρισα με την ψυχή μου την ηρωική νίκη επί της πρωταθλήτριας Εβερτον με δέκα παίκτες και με σκόρερ τον Νόρμαν Γουάιτσαϊντ στην παράταση. Εχασα όλο το 90λεπτο, αφού οι γονείς μου είχαν μπλέξει σε επική προεκλογική αντιπαράθεση μετά από μεσημεριανό τραπέζι με φίλους σε ημιεξοχικό σπίτι στην Κηφισιά χωρίς τηλεόραση! Και απορούν ακόμα γιατί δεν ψηφίζω το κόμμα τους…

Το 1986 είδα με ζήλια τη νίκη της Λίβερπουλ επί της Εβερτον με 3-1 και το πρώτο νταμπλ των μεγάλων μας… εχθρών. Το 1987 απόλαυσα ως ουδέτερος παρατηρητής το 3-2 της Κόβεντρι επί της Τότεναμ με τον Γκάρι Μάμπατ των «σπερς» να σκοράρει, όπως ο Χάτσινσον το 1981, και για τις δύο ομάδες! Και το 1988 γέλασα χαιρέκακα όταν ο (απελθών προπονητής του Απόλλωνα) Λόρι Σάντσεζ σκόραρε και ο Ντέιβ Μπίζαντ απέκρουσε το πέναλτι «αντι-Ρας» Τζον Ολντριτζ, φέρνοντας το Κύπελλο στην τρελοπαρέα της Γουίμπλεντον και ματαιώνοντας το δεύτερο νταμπλ της Λίβερπουλ που ακόμα αναμένεται. Ένα νταμπλ που δεν ήρθε ούτε το 1989, παρά τη νίκη επί της Εβερτον στην παράταση με 3-2. Η προηγηθείσα ήττα με 0-2 στο Ανφιλντ, με εκείνο το γκολ του Μάικλ Τόμας στο 90’, είχε ως αποτέλεσμα την πιο τραγική απώλεια τίτλου στην ιστορία του αγγλικού πρωταθλήματος.

Αλλά ακόμα πιο τραγική ήταν η απώλεια 96 ψυχών στο Χίλσμπορο του Σέφιλντ πριν τον ημιτελικό Λίβερπουλ-Νότιγχαμ Φόρεστ. Η εικόνα του Γουέμπλεϊ χωρίς κάγκελα στον τελικό, πέντε βδομάδες μετά, ήταν εντελώς ξένη. Βασικά, ήταν εικόνα από το μέλλον  της απολύτως ασφαλούς Πρέμιερ Λιγκ, που θα «γεννιόταν» τρία χρόνια αργότερα…

Το 1990, πρώτος τίτλος για τον Αλεξ Φέργκιουσον. Τα γκολ του Μαρκ Χιουζ διόρθωναν τις γκέλες του Σκωτσέζου τερματοφύλακα Τζιμ Λέιτον και ο τελικός με την Κρίσταλ Πάλας του Ιαν Ράιτ έληξε με 3-3 στην παράταση. Είδαμε σε μαγνητοσκόπηση το νικητήριο γκολ του πλάγιου Μπακ Λι Μάρτιν στον επαναληπτικό, αφού παράλληλα με το ματς στο Γουέμπλεϊ, βράδυ Πέμπτης, γινόταν και ο τελικός του Κυπέλλου Ελλάδας Ολυμπιακού-ΟΦΗ 4-2. Τα χρόνια εκείνα, η ελληνική τηλεόραση δεν μας έδειχνε τα πάντα και είχε πολύ αυστηρές προτεραιότητες, ενώ δεν υπήρχαν ακόμα αθλητικά ραδιόφωνα και ίντερνετ. Το μαγνητοσκοπημένο ήταν σαν ζωντανό. Αντε, όμως, να φωνάξεις «γκοοοοολ» στη μιάμιση τη νύχτα…

Το 1991 έχασα το 2-1 της Τότεναμ επί της Νότιγχαμ -με τον σοβαρό τραυματισμό του Πολ Γκασκόιν που έβαλε την καριέρα του στο δρόμο των περιπετειών- επειδή έπρεπε να πάω στο Λαιμό της Βουλιαγμένης για ρεπορτάζ πόλο! Η δημοσιογραφία μού έδειχνε ήδη το αληθινό πρόσωπό της. Σε γήπεδο (μπάσκετ αυτή τη φορά) ήμουν και όταν η Λίβερπουλ νικούσε τη Σάντερλαντ το 1992. Το ίδιο έγινε και στο τελευταίο Κύπελλο της Γιουνάιτεντ το 2004, στο 3-0 επί της Μίλγουολ. Επρεπε την ίδια ώρα να περιγράψω αγώνα Ολυμπιακού-ΟΦΗ στη Ριζούπολη…

Το 1993, το γκολ του αμυντικού Αντι Λίνιγκαν στο 119’ του επαναληπτικού Αρσεναλ-Σέφιλντ Γουένσντεϊ ματαίωσε την πρώτη διαδικασία των πέναλτι σε τελικό και έπρεπε να περάσουν 12 χρόνια για να το πάρει με αυτό τον τρόπο η ίδια ομάδα. Ηταν το 2005 και ο τελευταίος έως τώρα τίτλος της Αρσεναλ, στο Κάρντιφ πια, σε ένα απόγευμα που η καθ’ όλα ανώτερη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έβγαλε τα μάτια της…

Νωρίτερα, όμως, το 1994, το 1996 και το 1999, με Τσέλσι, Λίβερπουλ και Νιούκαστλ αντίστοιχα, η Γιουνάιτεντ είχε ζευγαρώσει τα Κύπελλα με κατακτήσεις τίτλων Πρέμιερ Λιγκ. Με  νταμπλ δηλαδή. Το ’99 μάλιστα είχε πάρει τα πάντα, σε ένα απίστευτο δεκαήμερο θριάμβων σε Αγγλία και Ευρώπη. Αλλά και το νταμπλ του 1996, με σκόρερ της νίκης του τελικού Καντονά στο φινάλε, ήταν εξίσου σπουδαίο.

Το 1995, το γκολ του Πολ Ραϊντάουτ της Εβερτον στέρησε από τη Γιουνάιτεντ, μετά το πρωτάθλημα, και το Κύπελλο, ενώ το 1997 ήταν η μεγάλη επιστροφή της Τσέλσι απέναντι σε μια Μίντλεσμπρο που άρχισε με μεγάλες επενδύσεις και νέο γήπεδο, αλλά τη μέρα του Τελικού ήταν ήδη υποβιβασμένη!

Το 1998 και το 1999 η Νιούκαστλ του Νίκου Νταμπίζα έχανε με το ίδιο σκορ, το 2-0, από τις εκάστοτε πρωταθλήτριες Αρσεναλ και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, ενώ το 2000 πέρασε στην ιστορία ως η χρονιά της μεγάλης ντροπής για την τότε κάτοχο του τρεμπλ Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η οποία προτίμησε να μη συμμετάσχει στο «ιερό» Κύπελλο Αγγλίας, για να πάει να παίξει (και να γίνει περίγελος) στο υπό… κατασκευή Παγκόσμιο Κύπελλων Συλλόγων του Μπλάτερ. Ακόμα το θυμάμαι και απορώ…

Το 2000, όμως, ήταν και η χρονιά της μεγάλης ντροπής για την ελληνική τηλεόραση. Το 1-0 της Τσέλσι επί της Αστον Βίλα, με την γκέλα και Τζέιμς και το γκολ του (σκόρερ του πρώτου γκολ και στο 2-0 του 1997 επί της Μίντλεσμπρο) Ντι Ματέο δεν καταδέχτηκε κανείς να μας το δείξει ζωντανά. Η τηλεόρασή μας, ειδικά η «ελεύθερη», είχε σαφώς άλλες προτεραιότητες πλέον τα απογεύματα του Σαββάτου…

Από το 2001 μέχρι και το 2006, Κάρντιφ! Το νέο Γουέμπλεϊ αργούσε να ετοιμαστεί κι έτσι χρειάστηκε να στεφθούν σε ουαλικό έδαφος η Λίβερπουλ το 2001 (με τον Μάικλ Οουεν να «υπογράφει» την ανατροπή με την Αρσεναλ) και το 2006 (στα πέναλτι με τη Γουέστ Χαμ, αφού πρώτα μετέτρεψε το 0-2 σε 2-2) η Αρσεναλ το 2002 (νταμπλ) το 2003 και το 2005 και η Γιουνάιτεντ το ’04. Ηταν τα χρόνια που οι ισχυροί έκαναν κουμάντο ακόμα και στον «θεσμό των εκπλήξεων».

Αλλά στο Γουέμπλεϊ είναι αλλιώς. Το χώμα του, ο αέρας του, η αύρα του ευνοούσαν πάντα τους αδύνατους. Βέβαια, η Πόρτσμουθ του 2008 ήταν φαβορί απέναντι στην Κάρντιφ, αλλά ήταν αυτή που, με τη νίκη της, έκανε τους μικρομεσαίους του νησιού να ελπίζουν. Η Γουίγκαν, με το γκολ του Μπεν Γουότσον σε βάρος της Μάντσεστερ Σίτι στο 90+1, μετέτρεψε την ελπίδα σε ιστορία. Ουσιαστικά, η πρώτη έκπληξη τέτοιου μεγέθους μετά την Γουίμπλεντον του 1988!

Αυτή που δεν… καταλαβαίνει από «φονείς γιγάντων», είναι η Τσέλσι. Επτά τελικοί έγιναν στο νέο Γουέμπλεϊ και έχει κατακτήσει τους τέσσερις: το 2007 στην παράταση με τη Γιουνάιτεντ, το 2009 με την Εβερτον (που προηγήθηκε αλλά έχασε με 2-1) το 2010 με την Πόρτσμουθ και το 2012 με τη Λίβερπουλ. Και με τον Ντιντιέ Ντρογκμπά να σκοράρει πάντα!

Οι εποχές άλλαξαν  και μαζί άλλαξε και το Κύπελλο Αγγλίας. Ο  τελικός έχει «φύγει» από το Γουέμπλεϊ και έχει επιστρέψει, έχει κριθεί στα πέναλτι, έχει μετακινηθεί από τις 3 μμ ώρα Αγγλίας στις 5.15 ή στις 5 (φέτος) για εμπορικούς λόγους, έχει διεξαχθεί πριν το τέλος του πρωταθλήματος ή ακόμα και σε μέρες με αγώνες Πρέμιερ Λιγκ! Το 2011, για παράδειγμα, οι δύο ομάδες του Μάντσεστερ κατέκτησαν τους δύο τίτλους, το Πρωτάθλημα η Γιουνάιτεντ και το Κύπελλο η Σίτι, με διαφορά λίγων ωρών! Ο Πλατινί, βλέπετε, αποφάσισε να παίζεται ο τελικός του Τσάμπιονς Λιγκ σαββατόβραδο και ζήτησε δύο φορές μέσα σε τρία χρόνια τον υπερσύγχρονο και … χρυσοφόρο νέο «ναό».

Αλλά εμείς εκεί, κολλημένοι! Το Κύπελλο Αγγλίας δεν έχασε ποτέ τη μαγεία του και εγώ προσωπικά θα επιδιώξω απόψε να δω τον Τελικό Αρσεναλ-Χαλ παράλληλα με το Μπαρτσελόνα-Ατλέτικο. Και, με τη… λουζεριά που δέρνει την Αρσεναλ, ποτέ δεν ξέρεις. Το  νέο Γουέμπλεϊ δεν  την «πάει» και το σημερινό απόγευμα θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον . Εστω και αν πρέπει να  ψάχνουμε πάλι στα live streaming και στα δορυφορικά πιάτα, όπως πέρσι…