Λίβερπουλ εναντίον Έβερτον: Σαν σήμερα ένας τελικός, που ήταν σαν τρέιλερ από το μέλλον!
Ακριβώς 42 χρόνια πίσω σαν σήμερα, την 25η Μαρτίου του 1984, για πρώτη φορά ένας τελικός Λιγκ Καπ μεταδιδόταν ζωντανά από την αγγλική τηλεόραση. Στην Ελλάδα βλέπαμε ήδη τον τελικό από τις αρχές της δεκαετίας του ’70, αλλά οι φίλαθλοι στο «Νησί» ήταν η πρώτη φορά που μπορούσαν να κάτσουν και να δουν την αναμέτρηση από το σπίτι τους. Οι δύο ομάδες του Λίβερπουλ για πρώτη φορά βρέθηκαν αντιμέτωπες σε μία μεγάλη διοργάνωση στο φινάλε και μπαίνοντας στο γήπεδο ο κόσμος καταλάβει και κάτι άλλο: Μπροστά στις φανέλες υπήρχαν οι χορηγοί, κάτι που μέχρι τότε απαγορευόταν ρητά στο αγγλικό ποδόσφαιρο, εάν το παιχνίδι είτε live είτε σε στιγμιότυπα μεταδιδόταν από την τηλεόραση. Και το τρόπαιο του Λιγκ Καπ είχε για πρώτη φορά ονομασία από μια εταιρεία γάλακτος! Ήταν η πρώτη μέρα μιας καινούργιας εποχής.
Γράφει ο Χρήστος Σωτηρακόπουλος
Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, μεταξύ του 1975 και του 1984 οι κάτοικοι του Λίβερπουλ είχαν δει 80.000 θέσεις εργασίας να εξαφανίζονται, καθώς τα λιμάνια έκλειναν και η βιομηχανία κατασκευών περικόπτονταν στο μισό.
Τα εργοστάσια έκλειναν, η φτώχεια κατέστρεφε τις κοινότητες - κάποτε ήταν το μεγάλο λιμάνι της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το Λίβερπουλ, τώρα ήταν μία διαλυμένη πόλη.
Το καλοκαίρι του 1983 , η πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ με αυξημένη πλειοψηφία και δεύτερη νίκη στις εκλογές για τους Συντηρητικούς, γιόρταζε μία από τις πιο αποφασιστικές επικρατήσεις του 20ου αιώνα. Το Λίβερπουλ ήταν ανάμεσα σε μια εστία περιοχών στη Βόρεια Αγγλία που απέρριψαν την κοινωνική και οικονομική της πολιτική και εννέα μήνες αργότερα, οι κάτοικοι αυτής της πόλης ενώθηκαν για μία ακόμη επίδειξη δύναμης προς το μητροπολιτικό Λονδίνο.
Ο τελικός του Milk Cup, αφού πια το τρόπαιο είχε χορηγό αποτελούσε την πρώτη συνάντηση των δύο ποδοσφαιρικών δυνάμεων του Merseyside στο εθνικό στάδιο.
Αυτήν τη φορά, το μπλε και το κόκκινο έτρεχε σε όλη τη χώρα ως αδιαίρετο σύνολο, αφού 100.000 συγκεντρωμένοι στις κερκίδες, παρά την αιώνια κόντρα τους βρέθηκαν ενωμένοι με αφορμή την κοινή δυστυχία της πόλης σε οικονομικό επίπεδο!
Οι «Evertonians» και οι «Liverpudlians» μαζί. Ένας καλός μου φίλος, που ήταν ο αρχηγός της Έβερτον εκείνη την περίοδο, και τα σπίτια μας βρίσκονταν στον ίδιο δρόμο, ο Κέβιν Ράτκλιφ, μου είχε εκμυστηρευτεί πως δεν περίμενε τέτοια αντίδραση από όλη την πόλη.
«Η προετοιμασία ήταν γιορτή. Στο δρόμο οι Κόκκινοι πήγαιναν με τους «μπλε» και οι «μπλε» με τους «κόκκινους», με τις ίδιες αυτοκινητοπομπές, τα ίδια λεωφορεία και τρενα οπότε ήταν μια φανταστική ατμόσφαιρα»
Φτάνοντας στα μέσα της δεκαετίας του '80, η Λίβερπουλ του Τζο Φάγκαν που είχε διαδεχτεί τον εκπληκτικό Μπομπ Πέισλι, ήταν υπερδύναμη και τακτικός επισκέπτης στο «Wembley».
Είχαν κερδίσει το Λιγκ Καπ σε κάθε μία από τις τρεις προηγούμενες σεζόν και είχαν πάρει σε αυτό το στάδιο τον δεύτερο από τους τέσσερις τίτλους στο Κύπελλο Πρωταθλητριών, το 1978. Συν όλες τις φορές που είχε πάει εκεί για να παίξει στο λεγόμενο σήμερα, Community Shield, το φιλανθρωπικό ματς μεταξύ του πρωταθλητή και το Κυπελλούχου.
Αλλά αυτό ήταν κάτι πρωτοφανές. Ποτέ πριν οι γείτονές τους δεν είχαν έρθει μαζί για τη διαδρομή. Ήταν κάτι ιστορικό. Βρέθηκα εκείνη την ημέρα για πρώτη φορά στη ζωή μου στο «Wembley» δίπλα στον Σταύρο Τσώχο, που έκανε την περιγραφή για την ΕΡΤ. Αλλά είχα βρεθεί δύο μέρες νωρίτερα στο Λίβερπουλ, για να ακολουθήσω αυτή την πομπή και να βιώσω μια μέρα που ένιωθες πως «έγραφε» ιστορία!
Θυμάμαι πως η βροχή στη διαδρομή έπεφτε ακατάπαυστα μέχρι το Λονδίνο, ενώ πίσω μας οι δρόμοι στο Merseyside άδειαζαν.
«Ήταν απίστευτο», μου έλεγε ένας άλλος φίλος μου από εκείνη τη εποχή, ο εξαιρετικός χαφ Πίτερ Ριντ της Έβερτον.
«Αυτή ήταν η πρώτη φορά που έπαιξα εκεί. Πολλά από τα παιδιά της Λίβερπουλ είχαν πάει πριν, αλλά για μένα και για τους δικούς μου συμπαίκτες ήταν μια τόσο σπουδαία στιγμή. Και για την πόλη, τα έζησες και τα θυμάσαι. υπήρξε μια μαζική έξοδος... πρέπει να υπήρχαν άλλες 100.000 άνθρωποι στο Λονδίνο χωρίς εισιτήριο απλά για την εμπειρία».
«Στην πραγματικότητα τα πηγαίναμε όλοι μεταξύ μας καλά», λέει και για τις δύο πλευρές. «Αλλά όταν παίζαμε, προσπαθούσαμε και το θυμάσαι να... σκοτώσουμε ο ένας τον άλλον».
Μετά από 120 απογοητευτικά αγωνιστικά λεπτά, ωστόσο, αυτές οι εντάσεις πήραν ξανά θέση στην άκρη τουλάχιστον μέχρι τη ρεβάνς. Τότε δεν υπήρχε ακόμα διαδικασία πέναλτι για να κριθεί ο νικητής και χρειαζόταν να γίνει επαναληπτικός.
Μαζί οι δύο αντίπαλες ομάδες έκαναν έναν γύρο και χειροκρότησαν τον κόσμο, πριν αγκαλιασμένοι να κάτσουν για μια εμβληματική φωτογραφία στο γήπεδο του «Wembley».
«Νομίζω ότι αυτό είναι αδιανόητο για τώρα, αν το σκεφτείς, αυτό δεν θα συνέβαινε ποτέ σήμερα.
Ούτε κατά διάνοια. Δύο αντίπαλοι από αυτήν την διαλυμένη πόλη να βάλουν στην ουσία το ποδόσφαιρο σε δεύτερη μοίρα», μου έλεγε συγκινημένος ο Ράτκλιφ σε εκείνη τη βραδιά μαζί με τον Ριντ στο περίφημο παμπ Sandpiper, στον δρόμο που οδηγεί στο Southport.
*Ο Πίτερ Ριντ ανάμεσα σε τρεις παίκτες της Λίβερπουλ
Εκείνη η Κυριακή αποτέλεσε μια ανανεωμένη αίσθηση ελπίδας και αλληλεγγύης που μοιράστηκαν οι οπαδοί, οι οποίοι σε μια εποχή άκρατου χουλιγκανισμού έδειξαν ότι ο φυλετισμός στο ποδόσφαιρο είχε ένα κουμπί παύσης.
«Απλώς νομίζω ότι η πόλη ήρθε τόσο κοντά... έχουμε τις αντιπάθειές κάποιες φορές, αλλά σε τέτοιες καταστάσεις, στο Λιβερπουλ όλοι είναι μαζί... αυτό είναι το νόημα των Scousers», συμπληρωσε ο Ράτκλιφ, που αν και Ουαλός, έγινε πιο ντόπιος από τους ντόπιους!
Και ένας άλλος με τον οποίο είχα πολύ καλή σχέση από εκείνη την εποχή, από τους ελάχιστους παίκτες που έχουν παίξει και σε Λίβερπουλ και σε Έβερτον, αν και με τους «μπλε» έκανε την μεγάλη του καριέρα, ο Ιρλανδός, Κέβιν Σίντι, μιλώντας μου για το podcast «Μια Στιγμή Παραφροσύνης» ήταν ξεκάθαρος σχετικά με το τι σήμαινε για την ομάδα του εκείνος ο τελικός:
«Για εμάς ήταν η αρχή των επόμενων χρόνων, τα παιχνίδια που η ήττα μας διδάξει πολλά. Μετά πήραμε το Κύπελλο Αγγλίας το πρωτάθλημα, το Κύπελλο Κυπελλούχων, ξανά το πρωτάθλημα. Θα είχαμε πάρει και το Κύπελλο Ευρώπης εάν είχαμε συμμετάσχει μια από τις δύο φορές που λόγω Χέιζελ δεν έπαιζαν οι αγγλικές ομάδες».
Τρεις μέρες αργότερα, οι δύο ομάδες συναντήθηκαν ξανά στο «Μέιν Ρόουντ», με το γκολ του Γκρέιαμ Σούνες να δίνει στη Λίβερπουλ τον τέταρτο σερί τίτλο στη διοργάνωση και τον πρώτο από τους τρεις που θα κατακτούσε σε μια μαγική σεζόν το 1983-84.
Αυτό που δεν θα ξεχαστεί ποτέ στην πόλη είναι η φλόγα εκείνης της άχρωμης αγωνιστικά ημέρας στο «Wembley».
«Αυτό είναι το ποδόσφαιρο και αυτό είναι που εκπροσωπεί το Λίβερπουλ ως πόλη,» μου έλεγε εκείνο το βράδυ ο Ριντ.
«Το να είμαι μέρος αυτής της ιστορίας είναι κάτι για το οποίο θα είμαι πάντα περήφανος. Ήταν μια πραγματικά αξέχαστη ημέρα, η ατμόσφαιρα ήταν απλά καταπληκτική.»
Προσθέτει: «Υπήρχαν κόκκινα και μπλε κασκόλ γύρω... καθόντουσαν δίπλα-δίπλα. Ήταν φανταστικό.»
Οι τραγωδίες στο Χέιζελ με τεράστια ευθύνη των οπαδών της Λίβερπουλ, αλλά και το Χίλσμπορο που ήταν μια τεράστια ευθύνη της αστυνομίας, έριξαν μια μεγάλη σκιά πάνω από τη πόλη μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Εκείνο το μεσημέρι, όμως, ακριβώς πριν από 42 χρόνια η πόλη έμοιαζε να αναγεννάται από τις στάχτες της. Ήταν ο πρώτος τελικός της σύγχρονης εποχής, όπως εξελίχθηκε. Με ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, να γίνεται Κυριακή κάτι πια πολύ συνηθισμένο και με σπόνσορες στη φανέλα και με χορηγό στο όνομα του τροπαίου. Ήταν σαν να έβλεπε κάποιος trailer από το μέλλον.
Η αρχή ενός καινούργιου κόσμου. Και κάποιοι λένε καλύτερου, κάποιοι λένε χειρότερου. Αυτό που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ήταν πως ήταν η πρώτη μέρα μιας εντελώς διαφορετικής εποχής!
