Πετροδολάρια και μπάλα. Ενας ακριβός γάμος

Ενα από τα πολλά πράγματα που διαφοροποιούν το αγγλικό ποδόσφαιρο από κάθε άλλο στην Ευρώπη έχει να κάνει και με τη διαφάνεια που το χαρακτηρίζει, η οποία μπορεί να μην είναι απόλυτη, αλλά κινείται σε υψηλό επίπεδο, υψηλότερο από κάθε άλλη χώρα της Ευρώπης. Παρεμπιπτόντως, μήπως μπορείτε να μου πείτε πότε στην Ελλάδα πληροφορηθήκατε από κάποιο επίσημο φορέα την πραγματική εικόνα των ομάδων, τη σύνθεση του μετοχολογίου τους και την οικονομική κατάστασή τους; Αν το ελληνικό ποδόσφαιρο θέλει να αλλάξει χαρακτήρα και συνακόλουθα και στόχους θα πρέπει να επενδύσει στη διαφάνεια. Διαφορετικά το μόνο βήμα που θα έχει γίνει είναι ένας εκσυγχρονισμός της διαφθοράς και της ανομίας, που θα συνοδεύονται από πολλά και μεγάλα λόγια. Ως συνήθως, κούφια. Πρέπει κάποια στιγμή, όταν οι υπεύθυνοι των ομάδων απευθύνονται στους Ελληνες φιλάθλους να τους αποκαλύπτουν πραγματικότητες και όχι νεφελώδη σχέδια.

Πολλές από τις αποκλίσεις στην οικονομική συμπεριφορά των ομάδων θεωρείται ότι θα θεραπεύσει το συμπληρωματικό σχέδιο αδειοδότησης της ΟΥΕΦΑ για το οικονομικό «ευ αγωνίζεσθαι», αλλά έχω πολλές αμφιβολίες γι’ αυτό. Καμία αγορά δεν μπορεί να θεωρηθεί ισορροπημένη αν δεν λειτουργεί σε συνθήκες διαφάνειας, διαπίστωση που επιβεβαιώθηκε με ηχηρό τρόπο με την παρούσα παγκόσμια οικονομική κρίση. Ομως, παρ' ότι στην αγγλική ποδοσφαιρική αγορά υπάρχει μεγάλο ποσοστό διαφάνειας, παρατηρώντας κάποιος τα επιμέρους οικονομικά στοιχεία των ομάδων βλέπει απίστευτες ανισορροπίες και οικονομικούς «παραλογισμούς». Ομάδες, ας πούμε, με μικρό χρέος που δεν ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια ευρώ και τον λόγο της σχέσης μισθών/εσόδων να βρίσκεται στο 110%. Δηλαδή, αν η ομάδα έχει έσοδα 100 λίρες, δίνει για μισθούς και συμβόλαια 110.

Ο καλύτερος δρόμος για την υπερχρέωση. Από τους λεγόμενους τέσσερις μεγάλους του αγγλικού ποδοσφαίρου, μόνο η Αρσεναλ και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έχουν ισορροπημένο τον λόγο μισθών/εσόδων. Για τους «κανονιέρηδες» ο λόγος αυτός έχει διαμορφωθεί στο 45% και για τη Μάντσεστερ στο 47%. Μέχρι πριν από δύο χρόνια η ομάδα που ξόδευε τα περισσότερα χρήματα για μισθούς και συμβόλαια ήταν η Τσέλσι του Αμπράμοβιτς, αλλά το εντυπωσιακό όσο και εκτός οικονομικής λογικής μπάσιμο των Αράβων στη Μάντσεστερ Σίτι ανέτρεψε ριζικά την εικόνα.

Μία εικόνα που κάθε χρόνο εκπλήσσει όλο και περισσότερο, αφού γίνεται φανερό ότι απόσβεση της επένδυσης δεν πρόκειται να γίνει μέσα στην επόμενη δεκαετία, τουλάχιστον.

Ποιος πληρώνει;

Στην περίπτωση της Σίτι η απάντηση είναι «οι Αραβες». Μόνο που όσα πληρώνουν «χρεώνονται» στην ομάδα, η οποία, αν κάποια στιγμή την εγκαταλείψουν οι ιδιοκτήτες της, θα βρεθεί με ένα δυσβάστακτο χρέος. Και τότε θα αρχίσουν να κινητοποιούνται οι φίλοι της ομάδας που, τώρα χειροκροτούν, αναζητώντας λύσεις.

Το «έργο» εξελίσσεται στη Λίβερπουλ ενώ η Γιουνάιτεντ ετοιμάζεται να πάρει σειρά. Χθες επρόκειτο να γίνει η παρουσίαση των οικονομικών στοιχείων της Σίτι, τα οποία δεν είχα πάρει στα χέρια μου μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Υποθέτω ότι πάρα πολλοί θα είχαν την ίδια περιέργεια με μένα. Να δουν δηλαδή σε τι ποσοστό θα έχει αυξηθεί η μισθοδοσία, ο συνολικός προϋπολογισμός και οι ζημίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της περιόδου 2008-09, οι ζημίες έφτασαν τα 92,6 εκατ. στερλίνες, με τους μισθούς να σημειώνουν αύξηση 53%.

Στα οικονομικά στοιχεία του 2009-10 θα περιλαμβάνονται ο μισθός του Τέβες που παίρνει 140 χιλ. στερλίνες τη βδομάδα, του Κόλο Τουρέ που παίρνει 120 χιλ., του Γκάρεθ Μπάρι που παίρνει 100 χιλ., του Αντεμπαγιόρ που παίρνει 160 χιλ., του Ρόκε Σάντα Κρουζ που παίρνει 80 χιλ., όσα κι ο Λέσκοτ. Ο βετεράνος Βιεϊρά παίρνει μόνο 40 χιλ. στερλίνες εβδομαδιαίως. Με δεδομένο ότι τα έσοδα δεν αυξήθηκαν, αναρωτιέμαι σε ποιο ύψος θα φθάσουν οι ζημίες, όταν για μισθούς η ομάδα δαπανά γύρω στα 26 εκατ. περισσότερα από πέρυσι.

Μάλιστα, θα πρέπει να σημειώσω ότι στα στοιχεία της περιόδου 2000-10 δεν περιλαμβάνεται το κόστος των μεταγραφών του Γιάγια Τουρέ, του Μπαλοτέλι, του Νταβίντ Σίλβα, του Τζέιμς Μίλνερ, του Αλεξάντρ Κολάροφ και του Τζερόμ Μπόατενγκ. Πάντως θα μάθουμε πόση ήταν η αποζημίωση του προκατόχου του Μαντσίνι, Μαρκ Χιούζ, και αν αληθεύει ότι η εταιρεία που διαχειρίζεται τα δικαιώματα του Τέβες πήρε σαν προμήθεια για τη μεταγραφή του στη Σίτι το ποσό των 29 εκατ. ευρώ!

Αντιδράσεις οπαδών

Στην Αγγλία, όπως και στη Γερμανία, η κουλτούρα της συμμετοχής των οπαδών στις υποθέσεις της ομάδας είναι πολύ διαδεδομένη. Δεν εξαντλείται στην αγορά ενός εισιτηρίου διαρκείας αλλά επεκτείνεται σε μια στενότερη σχέση μέλους και διαρκούς παρουσίας στο γήπεδο. Πριν από λίγο καιρό, οι οργανωμένοι φίλοι της Αρσεναλ σε συνεργασία με τη διοίκηση της ομάδας ανακοίνωσαν την πρωτοβουλία του «μεριδίου μετοχής», που σταδιακά θα επιτρέψει σε αυτό το σχήμα να ελέγξει ένα ποσοστό των μετοχών και να εκλέξει έναν αντιπρόσωπο στο Δ.Σ. Κάτι ανάλογο κάνουν και οι οπαδοί της Λίβερπουλ, των οποίων η ομάδα δοκιμάζεται ιδιαίτερα εξαιτίας της διαχείρισης των Αμερικανών ιδιοκτητών. Η ένωση των φιλάθλων της Λίβερπουλ ξεκίνησε τη δημιουργία ενός οικονομικού οργανισμού, που θα μπορεί μελλοντικά να αγοράσει ένα ποσοστό μετοχών του συλλόγου για να λειτουργήσει σαν ασπίδα στην κακοδιαχείριση ή σε μια ανεπιθύμητη εξαγορά. Προς το παρόν και μέχρι να αλλάξει ο νόμος τον επόμενο χρόνο, στον οργανισμό αυτόν θα μπορούν να μετέχουν μόνο άτομα από την περιοχή του Μερσεϊσάιντ. Εδώ ακόμα προσπαθούμε να πείσουμε τους οπαδούς-φιλάθλους να συμμετέχουν πιο ενεργά στην ομάδα.