Εμεινε εκεί, λατρεύτηκε παντού

Στο αγγλικό ποδόσφαιρο, όμως, ακόμα και ο θάνατος ενός ανθρώπου είναι μια ευκαιρία για να καταλάβει ακόμα και ο πιο ανυποψίαστος τηλεθεατής στην άλλη άκρη της Γης πόσο τιμημένο και λατρεμένο είναι αυτό το άθλημα σε αυτό το νησί.

 

Εβλεπα τον κυριακάτικο αγώνα Κυπέλλου ανάμεσα σε Αρσεναλ και Λίβερπουλ και, παρά το γεγονός ότι δεν είδα για πρώτη φορά κοινό αγγλικού γηπέδου να αποτίει φόρο τιμής σε κάποιον μεταστάντα από την οικογένεια του βρετανικού ποδοσφαίρου, οι εικόνες ήταν καθηλωτικές: εξήντα χιλιάδες φίλαθλοι να φωνάζουν ρυθμικά το όνομα του θρυλικού “υδραυλικού από το Πρέστον”, την ώρα που η μορφή του προβαλλόταν στα μάτριξ. Συγκλονιστικό κατευώδιο, εικόνες ξένες εντελώς προς τη δική μας κουλτούρα.

 

Προς στιγμήν άρχισα τους συνειρμούς. Σκέφτηκα ότι ο μακαρίτης είχε σταματήσει την μπάλα πριν από μισό και βάλε αιώνα, άρα αποκλείεται να τον είχε δει να παίζει η συντριπτική πλειοψηφία (για να μην πω ότι δεν τον είχε δει κανείς) από όσους βρίσκονταν στο γήπεδο και χειροκροτούσαν. Επίσης, σύνδεση με κάποια από τις δύο ομάδες, δεν είχε. Υπηρέτησε μόνο την Πρέστον, μια ιστορική αλλά μικρή ομάδα σε μια επαρχιακή πόλη κοντά στο Μάντσεστερ, και δεν έκανε ποτέ το βήμα μακριά της.

 

Η σκέψη μου πήγε ακόμα παραπέρα. Μήπως είχε συνδέσει το όνομά του, ας πούμε, με κάποια μεγάλη επιτυχία της Εθνικής Αγγλίας, αλλά ούτε αυτό ίσχυε. Ακόμα και στο ιστορικό ρεζιλίκι με τους ερασιτέχνες Αμερικανούς το 1950 στο Μπέλο Οριζόντε (ναι, οι ΗΠΑ έστελναν κάποτε ερασιτέχνες ποδοσφαιριριστές στα Παγκόσμια Κύπελλα) ήταν παρών.

Τότε; Προς τι η τόση λατρεία; Προς τι αυτή η αποθέωση; Είναι σαν να παίζουν εδώ Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ και όλο το γήπεδο να αποθεώνει έναν αιωνόβιο πρώην ποδοσφαιριστή της Δόξας Δράμας που έχει πεθάνει λίγες ώρες πριν. Αστείο; Για εμάς εδώ, ναι, αστείο...

Γι’ αυτό, όμως, έχω δει (τηλεοπτικά) την τελευταία πενταετία υπερπολλαπλάσιους αγώνες της Πρέμιερ Λιγκ από ό,τι της ημεδαπής αντίστοιχης κατηγορίας. Γιατί, ακόμα και αν δεν δεις καλή μπάλα, πράγμα σπάνιο, θα δεις σεβασμό στο άθλημα και σε όσους το υπηρέτησαν. Αυτό που ΔΕΝ υπάρχει  δηλαδή στην Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια.

 

Εχουμε κι εμείς εδώ πολλούς δικούς μας “Τομ Φίνεϊ”, αλλά δεν τους ξέρουμε. Δεν τους θυμόμαστε. Από τη στιγμή που δεν τους είδαμε ή δεν έπαιξαν στην ομάδα μας, είναι σαν να μην υπάρχουν. Από τη στιγμή που έπαψαν να ταϊζουν με τα γκολ τους το “εγώ” μας, να καλύπτουν τα κενά μας και να μας επιτρέπουν να μπαίνουμε με το χαμόγελο του θριάμβου στο καφενείο, είναι σα να μην έζησαν ποτέ. Κι αν κάποτε βρεθούμε σε κανένα γήπεδο που τιμά με αυτή την τυπική σιγή ενός λεπτού κάποιον μακαρίτη που κάποτε κλωτσούσε καλά, μπορεί και να εκμεταλλευθούμε τη σιωπή για να βρίσουμε τους απέναντι (που δεν τολμούμε, βέβαια, να τους βρίσουμε έξω στο δρόμο κατά πρόσωπο  και σε απόσταση... βολής).

 

Δυο λόγια μόνο για τον... κανονικό Φϊνεϊ. Πριν από πέντε  χρόνια, είχα διαβάσει την απειλή του ότι θα απέσυρε όλα του τα αναμνηστικά από το Εθνικό Μουσείο Ποδοσφαίρου, αν η αγγλική ομοσπονδία το έπαιρνε από το Πρέστον και το μετέφερε στο Μάντσεστερ. Το μουσείο μεταφέρθηκε στο πενταόροφο φουτουριστικό κτίριο Urbis στην καρδιά της μεγαλούπολης της βορειοδυτικής Αγγλίας και, πιστέψτε με, δεν το χορταίνεις αν  δεν μείνεις εκεί μέσα πέντε ώρες για να δεις τα πάντα (συμβουλή σε όσους τυχόν ταξιδέψετε με τον Ολυμπιακό και θελήσετε να το επισκεφθείτε: αν είστε λίγο κολλημένοι με το αγγλικό ποδόσφαιρο, μην έχετε άσχετους στην παρέα, γιατί θα σας ταλαιπωρήσουν και θα τους ταλαιπωρήσετε).

 

Δεν είδα, όμως, πουθενά κάποιο από τα memorabilia του θρυλικού “υδραυλικού”. Οχι ότι έψαξα να τα βρω, αλλά αν  είχα δει κάτι, θα είχα θυμηθεί αμέσως την προ πενταετίας απειλή του. Δεν αποκλείεται λοιπόν όντως να τα απέσυρε, διαμαρτυρόμενος για το γεγονός ότι οι υπεύθυνοι του μουσείου στέρησαν από το ταπεινό αλλά ποδοσφαιρικά ιστορικό Πρέστον (το γήπεδό του, το Ντιπντέιλ, στο οποίο έδρευε το μουσείο είναι το παλαιότερο από τα νυν επαγγελματικά αγγλικά γήπεδα, με ιστορία από το 1875!) τη δυνατότητα να παραμένει σημείο αναφοράς για το άθλημα, προτιμώντας την εμπορικότητα του Μάντσεστερ. Κι αν πράγματι συμβαίνει αυτό, μιλάμε για μια ακόμα διαδήλωση αφοσίωσης του Τομ Φίνεϊ στον τόπο του, εις βάρος ίσως της δικής του υστεροφημίας. Επέλεξε να είναι απών, τη στιγμή που σε αυτό το μουσείο “φιλοξενούνται” και πρόσωπα με αποτύπωμα σαφώς μικρότερο από το δικό του στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου.

 

Αλλά αν ο Τομ Φίνεϊ έβαζε πάνω απ’ όλα την υστεροφημία του, δεν θα είχε μείνει για πάντα στο Πρέστον, ακόμα και όταν οι σειρήνες από τα μεγάλα κλαμπ της χώρας ηχούσαν στα αυτιά του. Έμεινε και πρόσφερε τα πάντα εκεί, στην ομάδα που έδρευε στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο με αυτό στο οποίο βρισκόταν το πατρικό του σπίτι. Αποτέλεσμα ήταν να “πληγεί” τόσο πολύ η... υστεροφημία του, ώστε να τον αποθεώνουν όρθιοι εξήντα χιλιάδες άνθρωποι που δεν τον είδαν ποτέ να παίζει και που δεν υποστηρίζουν καν την ομάδα του, πεντέμιση δεκαετίες μετά την τελευταία κλωτσιά που έδωσε ως επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Τι λένε σε αυτές τις περιπτώσεις; Αθάνατος; Οντως,  “αθάνατος”!