Το… γαλανόλευκο FA Cup και οι τέσσερις φιναλίστ του «αρχαιότερου» ποδοσφαιρικού θεσμού!
Στα γήπεδα όπου η ιστορία γράφεται με λάσπη, ιδρώτα και… θαύματα, οι Έλληνες έχουν αφήσει το δικό τους, διακριτικό αλλά ξεχωριστό αποτύπωμα στο FA Cup. Από εκείνον που έδειξε το «γαλανόλευκο» μονοπάτι, μέχρι εκείνους που το ακολούθησαν και τους οδήγησε στο «Wembley», αυτοί είναι οι εκπρόσωποι της Ελλάδας στον αρχαιότερο ποδοσφαιρικό θεσμό όλων των εποχών.
Μία διοργάνωση που… τρέφεται από τις εκπλήξεις των «μικρών» απέναντι στους «μεγάλους», το FA Cup διαθέτει μία αίγλη που δύσκολα βρίσκεις σε άλλο εγχώριο κύπελλο. Κάπου εκεί, 125 χρόνια μετά το πρώτο σφύριγμα στον θεσμό, εμφανίστηκε και ο πρώτος Έλληνας, για να φτάσουμε στις γαλανόλευκες παρουσίες στο «Wembley» και τους κορυφαίους σε συμμετοχές και γκολ. Ένας από αυτούς είναι ο Δημήτρης Κωνσταντόπουλος, μέσα από τα μάτια του οποίου θα εξετάσουμε τη σημασία της διοργάνωσης και το ελληνικό στοιχείο σε αυτή.
Ο «Ντίμι» έχει στο ενεργητικό του 15 χρόνια στις αγγλικές κατηγορίες με 288 συμμετοχές σε Championship, League One, League Two, League Cup και φυσικά FA Cup. Ερωτηθείς για τη διαφορά πρωταθλήματος – FA Cup, ο Έλληνας πρώην τερματοφύλακας στάθηκε στη σημασία του θεσμού για τους συλλόγους της χώρας:
«Είναι το μεγαλύτερο κύπελλο στην Αγγλία, το πιο αναγνωρισμένο, το πιο παλιό. Όλες οι ομάδες δίνουν μεγάλη έμφαση στο FA Cup και σε κάθε γύρο δίνουν το 100% και παρατάσσουν συνήθως τις δυνατότερες ενδεκάδες.
Σε περιπτώσεις, βέβαια, που μπορεί να παίξει μία ομάδα της Premier League με μία της League Two, λογικά θα βάλουν τους αναπληρωματικούς ή παίκτες που δεν έχουν πολλές συμμετοχές».
Ο πρώτος από τους πολλούς
Ο Γιώργος Δώνης μπορεί να μην κατέγραψε πολλές συμμετοχές στο FA Cup, μόλις δύο, ωστόσο έγραψε ιστορία, καθώς έγινε ο πρώτος Έλληνας ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε στη διοργάνωση.
Η παρθενική του εμφάνιση ήρθε τη σεζόν 1996-97 με τη φανέλα της Μπλάκμπερν Ρόβερς κόντρα στην Κόβεντρι. Η δεύτερη συμμετοχή του καταγράφηκε τη σεζόν 1998-99 με τη Χάντερσφιλντ απέναντι στη Λίβερπουλ.
Σε μια εποχή όπου η παρουσία Ελλήνων ποδοσφαιριστών στο εξωτερικό ήταν περιορισμένη, η πορεία του αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Μπορεί οι αριθμοί του να μην εντυπωσιάζουν, όμως ο Δώνης άνοιξε τον δρόμο για τη μετέπειτα παρουσία και καθιέρωση Ελλήνων ποδοσφαιριστών στο αγγλικό ποδόσφαιρο.
Λίγα χρόνια αργότερα, το 2003, ο Κωνσταντόπουλος πάτησε και εκείνος αγγλικό έδαφος.
«Όταν πήγα εγώ ήταν λιγότεροι οι ξένοι και, κατ’ επέκταση, οι Έλληνες που μπορούσαν να μπουν στο αγγλικό ποδόσφαιρο. Τώρα έχει γίνει λίγο πιο εύκολο, και οι ομάδες χρησιμοποιούν περισσότερο το scouting για να αναγνωρίσουν ταλέντα εκτός Αγγλίας πολύ πιο εύκολα.
Το δύσκολο στο αγγλικό ποδόσφαιρο είναι να σε δεχτούν, να προσαρμοστείς στη νοοτροπία τους, που είναι διαφορετική και σε κάθε κατηγορία διαφορετικοί οι ρυθμοί και γενικά διαφορετική η καθημερινότητα της ζωής.
Υπάρχει μεγάλος ανταγωνισμός, γιατί η Αγγλία είναι παγκόσμιος ποδοσφαιρικός προορισμός και δεν θα έχεις πολύ χρόνο. Αν τα καταφέρεις αυτά και πας καλά στην ομάδα που βρίσκεσαι, μετά νομίζω μπορείς να κάνεις πιο εύκολα καριέρα στην Αγγλία.»
Ο βασιλιάς των γαλανόλευκων συμμετοχών
Ο Έλληνας με τις περισσότερες συμμετοχές στο FA Cup είναι ο Τζορτζ Μπάλντοκ με 26. Η πορεία που «χάραξε» ο αείμνηστος δεξιός μπακ έχει επιτευχθεί, όχι με μία, όχι με δύο, αλλά με τρεις διαφορετικές ομάδες.
Αρχικά, από το 2011-12 έως το 2016-17, με τη ΜΚ Ντονς και την Όξφορντ (όπου είχε πάει δανεικός από τους «Ντονς»), πραγματοποίησε 15 συμμετοχές. Από το 2017-18 μέχρι το 2023-24, ο Μπάλντοκ ολοκλήρωσε την πορεία του στον θεσμό με τη Σέφιλντ Γιουνάιτεντ, με 11 εμφανίσεις.
Για το «ματσάρισμα» των μικρότερων ομάδων με συλλόγους της Premier League μίλησε ο «Ντίμι»:
«Για αυτές τις ομάδες είναι ό,τι καλύτερο! Υπάρχουν παραδείγματα από παλαιότερους χρόνους, από ομάδες όχι μόνο διαφοράς μιας κατηγορίας αλλά τριών, τεσσάρων, που έχουν αποκλείσει ομάδες της Premier League σε διαφορετικούς γύρους του FA Cup. Είναι ένα κύπελλο που έχει μεγάλη αίγλη και γι’ αυτό στην Αγγλία λένε ότι υπάρχει η μαγεία του FA Cup!
Οι μικρότερες ομάδες, ειδικά όταν έχουν ζευγάρια με ομάδες Premier League, το βλέπουν σαν ευκαιρία να διαφημιστούν ως σύλλογοι, να κερδίσουν περισσότερα λεφτά από το βραβείο και από τα εισιτήρια, γιατί ο κόσμος θα γεμίσει τα γήπεδα. Γι’ αυτό υπάρχουν νομίζω και αρκετές εκπλήξεις πάντα στο FA Cup.»
Τέσσερις ομάδες, δύο πρόσωπα, και ένα ενδιαφέρον στατιστικό
Ωστόσο, η πορεία του Τζορτζ δεν είναι η μόνη που ξεχωρίζει. Υπάρχουν Έλληνες που έχουν αγωνιστεί με διαφορετικές ομάδες στον θεσμό. Ο Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι ένας από τους δύο που έχουν αγωνιστεί με τα χρώματα τεσσάρων συλλόγων.
Από το 2004-05 έως το 2006-07 σημείωσε οκτώ εμφανίσεις με τη Χάρτλπουλ Γιουνάιτεντ στο FA Cup, τρεις αγώνες με την Κόβεντρι Σίτι από το 2007-08 έως το 2009-10, μία με τη Σουόνσι το 2008-09 ως δανεικός και τέσσερις ακόμα συμμετοχές με τη Μίντλεσμπρο από τη σεζόν 2013-14 έως το 2018-19, φτάνοντας συνολικά τις 16.
«Οι προσδοκίες είναι πάντα οι ίδιες. Κάθε ομάδα προσπαθεί να περάσει στον επόμενο γύρο και να φτάσει όσο πιο μακριά γίνεται, γιατί και το χρηματικό όφελος είναι σημαντικό, όμως σημαντική είναι και η αναγνώριση. Ποτέ δεν ξέρεις σε ποιο γύρο θα τερματίσεις. Οπότε ναι, σε όλες τις ομάδες (που αγωνίστηκα), αν και ήταν σε διαφορετικές κατηγορίες Championship, League One, League Two, νομίζω ο στόχος ήταν πάντα ο ίδιος. Φυσικά όταν είσαι σε μικρότερες κατηγορίες, προσπαθείς να πας όσο πιο μακριά μπορείς και γι’ αυτό παρατάσσεις πάντα τις δυνατότερες ενδεκάδες», ανέφερε ο παλαίμαχος γκολκίπερ για τις εμπειρίες του στη διοργάνωση.
Ο έτερος Έλληνας με αγωνιστικά λεπτά σε ισάριθμα κλαμπ με τον Κωνσταντόπουλο είναι ο Κλάιντι Λώλος. Η περίπτωσή του παρουσιάζει αρκετό ενδιαφέρον, μιας και ο νεαρός αγωνίστηκε τέσσερις φορές στο FA Cup με τέσσερις διαφορετικές ομάδες. Αρχικά με την Όξφορντ Σίτι το 2022-23, στη συνέχεια με την Κρόουλι Τάουν το 2023-24, με την Μπόλτον το 2024-25 και τη φετινή σεζόν με την Πιτέρμπορο.
Οι κορυφαίοι γαλανόλευκοι σκόρερ
Αρκετοί Έλληνες παίκτες έχουν καταφέρει να σκοράρουν στην παλαιότερη ποδοσφαιρική διοργάνωση, με δύο να μοιράζονται την κορυφή της γαλανόλευκης λίστας.
Ο πρώτος είναι ο Νίκος Νταμπίζας, ο οποίος έχει βρει δίχτυα δύο φορές με τη φανέλα της Νιούκαστλ κόντρα σε Τότεναμ και Σέφιλντ Γιουνάιτεντ, και άλλη μία φορά με αντίπαλο την Τσάρλτον, όταν αγωνιζόταν στη Λέστερ.
Αντίστοιχα, τρία γκολ έχει και ο Στέλιος Γιαννακόπουλος, καθώς με τα χρώματα της Μπόλτον έχει σκοράρει απέναντι στην Ίπσουιτς, τη Γουότφορντ και την Άρσεναλ, ενώ δεν κατάφερε να πετύχει κάποιο τέρμα στη μοναδική του εμφάνιση με τη Χαλ.
Οι Έλληνες που έφτασαν μέχρι τον τελικό του «Wembley»
Την περισσότερη αίγλη, όμως, έχουν πάντα αυτοί που έφτασαν ως το τέλος. Από τους συνολικά 35 Έλληνες που έχουν αγωνιστεί στο FA Cup, μόλις τέσσερις έχουν καταφέρει να αγωνιστούν σε τελικό, ενώ μόλις δύο σήκωσαν το κύπελλο.
Νίκος Νταμπίζας, Χοσέ Χολέμπας, Σωκράτης Παπασταθόπουλος και Κώστας Τσιμίκας είναι οι «προνομιούχοι» της λίστας.
Οι δύο πρώτοι έμειναν με το μετάλλιο της συμμετοχής, αγωνιζόμενοι σε Νιούκαστλ και Γουότφορντ αντίστοιχα. Οι «καρακάξες» του Έλληνα στόπερ ηττήθηκαν με 2-0 από την Άρσεναλ το 1998 και τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ το 1999. Η ομάδα του Χολέμπας δεν κατάφερε να έχει καλύτερη τύχη και συνετρίβη με 6-0 από τη Μάντσεστερ Σίτι το 2019, με τον ίδιο να αγωνίζεται σε όλο το παιχνίδι.
Οι Σωκράτης Παπασταθόπουλος και Κώστας Τσιμίκας έφτασαν στην κορυφή.
Ο Παπασταθόπουλος πανηγύρισε τον τίτλο το 2020 με την Άρσεναλ απέναντι στην Τσέλσι, μπαίνοντας ως αλλαγή στο 88ο λεπτό και γράφοντας ιστορία ως ο πρώτος Έλληνας που κατακτά το FA Cup.
Ο Τσιμίκας το 2022 με τη Λίβερπουλ απέναντι στην Τσέλσι πέρασε στο 111ο λεπτό και ευστόχησε στο καθοριστικό πέναλτι της διαδικασίας.
Η 30ετής γαλανόλευκη ιστορία στο FA Cup είναι νεαρή συγκριτικά με τον θεσμό, όμως έχει ήδη χαράξει τη δική της διαδρομή. Η χώρα έχει αφήσει το αποτύπωμά της στη γηραιότερη ποδοσφαιρική διοργάνωση και όσο υπάρχουν Έλληνες που ονειρεύονται το «Wembley», το επόμενο κεφάλαιο περιμένει να γραφτεί.
Αναλυτικά όλοι οι Έλληνες που έχουν έστω και μία συμμετοχή στο FA Cup:
Τζορτζ Μπάλντοκ, Νίκος Νταμπίζας, Δημήτρης Κωνσταντόπουλος, Στέλιος Γιαννακόπουλος, Κώστας Τσιμίκας, Βασίλης Μπορμπόκης, Χοσέ Χολέμπας, Γιώργος Σαμαράς, Σωκράτης Παπασταθόπουλος, Κώστας Μαυροπάνος, Θοδωρής Ζαγοράκης, Γιώργος Καραγκούνης, Δημήτρης Γιαννούλης, Κλάιντι Λώλος, Κώστας Σταφυλίδης, Αποστόλης Βέλλιος, Νίκος Μιχόπουλος, Άγγελος Μπασινάς, Οδυσσέας Βλαχοδήμος, Χαράλαμπος Κωστούλας, Γιώργος Δώνης, Τραϊανός Δέλλας, Χάρης Μαυρίας, Μιχάλης Βλάχος, Δημήτρης Παπαδόπουλος, Γιώργος Γεωργιάδης, Μανώλης Σιώπης, Δημήτρης Γούτας, Παναγιώτης Ρέτσος, Ανδρέας Μπουχαλάκης, Θάνος Πέτσος, Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Χρήστος Τζόλης, Θέμης Κεφαλάς, Κώστας Χαλκιάς, Στάθης Ταυλαρίδης, Σωτήρης Κυργιάκος, Βασίλης Λάκης, Ορέστης Καρνέζης.
Παναγιώτης Ζέρβας, Νικόλας Ζορμπάς, Ανδρέας Κατσούλης, Μιχάλης Κεφάλας, Γεωργία Μαρμαρινού