Ιταλία: Η έκπτωτη βασίλισσα των Μουντιάλ δεν είναι η μόνη δύναμη που έλειψε από τα ραντεβού!
Το Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί το κορυφαίο ποδοσφαιρικό γεγονός, εκεί όπου η ιστορία, η παράδοση και η δυναμική κάθε χώρας δοκιμάζονται στο απόλυτο επίπεδο. Κι όμως, ακόμη και οι μεγαλύτερες δυνάμεις δεν έχουν εξασφαλισμένη παρουσία. Η Αγγλία, για παράδειγμα, παρά τη σύγχρονη σταθερότητα και τη συνεχή συμμετοχή της τα τελευταία χρόνια, έχει γνωρίσει στο παρελθόν οδυνηρούς αποκλεισμούς. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και σήμερα με την Ιταλία, η οποία βιώνει μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας της.
Το Μουντιάλ δεν συγχωρεί ονόματα, τίτλους ή βαριές φανέλες. Ακόμη και χώρες όπως η Αγγλία έχουν περάσει περιόδους όπου έμειναν εκτός της κορυφαίας διοργάνωσης, αποδεικνύοντας πως τίποτα δεν είναι δεδομένο. Σήμερα, στο επίκεντρο βρίσκεται η Ιταλία, η οποία από σύμβολο συνέπειας έχει μετατραπεί σε παράδειγμα αγωνιστικής κατάρρευσης, συνεχίζοντας μια παράδοση που έχουν γνωρίσει και άλλες μεγάλες ποδοσφαιρικές δυνάμεις.
Η Ιταλία υπήρξε για δεκαετίες μία από τις πιο σταθερές δυνάμεις του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, με τέσσερα τρόπαια και συνεχείς παρουσίες σε τελικές φάσεις. Για πολλά χρόνια, η μοναδική της απουσία ήταν το 1958, κάτι που ενίσχυε την εικόνα της ως μόνιμης πρωταγωνίστριας.
Η πραγματικότητα πλέον είναι εντελώς διαφορετική. Μετά τους αποκλεισμούς από τα Μουντιάλ του 2018 και του 2022, ήρθε και ένα νέο σοκ: ο αποκλεισμός στα προκριματικά από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη στα πέναλτι, που την αφήνει εκτός και από την επόμενη διοργάνωση.
Έτσι, η «Σκουάντρα Ατζούρα» έφτασε σε τρεις συνεχόμενες απουσίες, κάτι που δεν είχε συμβεί ποτέ στην ιστορία της και την καθιστά ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα πτώσης μιας ποδοσφαιρικής υπερδύναμης.
Αγγλία: Από τις «ζημιές» στη σταθερότητα
Η Αγγλία κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο το 1966, όμως η πορεία της δεν ήταν πάντα σταθερή. Οι απουσίες από τα Μουντιάλ του 1974 και του 1978 ήρθαν σε μια εποχή όπου προκρινόταν μόνο μία ομάδα από κάθε όμιλο, γεγονός που έκανε τη διαδικασία ιδιαίτερα απαιτητική.
Το 1974 αποκλείστηκε στα προκριματικά, από μια εξαιρετική Πολωνία, η οποία όχι μόνο πήρε την πρόκριση αλλά στη συνέχεια κατέκτησε την τρίτη θέση, επικρατώντας της Βραζιλίας στον μικρό τελικό με 1-0. Παράλληλα, το 1978, η Αγγλία έμεινε εκτός σε ισοβαθμία με την Ιταλία, η οποία προκρίθηκε χάρη στη διαφορά τερμάτων και συγκεκριμένα στα περισσότερα γκολ που είχε πετύχει.
Η πιο σοβαρή «ζημιά» ήρθε το 1994. Σε έναν όμιλο με Νορβηγία και Ολλανδία, η Αγγλία δεν κατάφερε να κερδίσει κανένα από τα κρίσιμα παιχνίδια, ολοκληρώνοντας την προσπάθειά της με δύο ήττες και δύο ισοπαλίες, μένοντας εκτός διοργάνωσης.
Από τις αρχές του 21ου αιώνα, ωστόσο, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η Αγγλία είναι η μοναδική μεγάλη δύναμη που έχει προκριθεί σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις χωρίς να χρειαστεί μπαράζ, δείχνοντας αξιοσημείωτη σταθερότητα.
Οι σταθερές του παγκόσμιου ποδοσφαίρου
Η Βραζιλία παραμένει η μοναδική εθνική ομάδα που δεν έχει λείψει ποτέ από Παγκόσμιο Κύπελλο, από το 1930 μέχρι σήμερα, ένα επίτευγμα που την καθιστά ξεχωριστή στην ιστορία του θεσμού.
Η Γερμανία επίσης αποτελεί παράδειγμα συνέπειας, με ουσιαστικά μία μόνο απουσία το 1950, η οποία συνδέεται με ιστορικές συνθήκες και όχι με αγωνιστική αποτυχία.
Η Ισπανία και οι απουσίες του παρελθόντος
Η Ισπανία, που κατέκτησε το τρόπαιο το 2010, δεν είχε πάντα τη σταθερότητα που τη χαρακτηρίζει σήμερα. Στο παρελθόν έχει μείνει εκτός Μουντιάλ, όπως το 1954 και το 1958, ενώ για πολλά χρόνια δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει τον ρόλο της ως κορυφαία δύναμη.
Αργεντινή: Η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα
Η Αργεντινή έχει καταφέρει να διατηρήσει μια εντυπωσιακή σταθερότητα τις τελευταίες δεκαετίες. Η μοναδική της απουσία το 1970 αποτελεί μια σπάνια παρένθεση σε μια κατά τα άλλα συνεχόμενη παρουσία στο υψηλότερο επίπεδο.
Γαλλία: Η επιστροφή στην κορυφή
Η Γαλλία δεν είχε πάντα τη σημερινή της σταθερότητα. Οι αποκλεισμοί από τα Μουντιάλ του 1990 και του 1994 αποτέλεσαν μια δύσκολη περίοδο, πριν η ομάδα εξελιχθεί σε υπερδύναμη από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 και μετά, με δύο κατακτήσεις.
Ουρουγουάη: Ένδοξη αλλά ασταθής
Η Ουρουγουάη, μία από τις πρώτες παγκόσμιες πρωταθλήτριες, έχει βιώσει αρκετές απουσίες. Από τις πρώτες διοργανώσεις όπου δεν συμμετείχε, μέχρι μεταγενέστερους αποκλεισμούς όπως το 1958, το 1978, το 1982, το 1994 και το 2006, η πορεία της χαρακτηρίζεται από μεγάλες διακυμάνσεις.
Ολλανδία και Πορτογαλία: Χωρίς τίτλο, αλλά με ισχυρό αποτύπωμα
Η Ολλανδία και η Πορτογαλία ανήκουν σε εκείνη την κατηγορία των μεγάλων ευρωπαϊκών ομάδων που, παρά την ποιότητα και τις μεγάλες πορείες τους, δεν έχουν κατακτήσει ποτέ το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Η Ολλανδία έχει φτάσει τρεις φορές στον τελικό, το 1974, το 1978 και το 2010, ενώ έχει παρουσιάσει και σημαντικές απουσίες, όπως εκείνες του 1982 και του 1986, δείχνοντας τις έντονες διακυμάνσεις στην πορεία της.
Η Πορτογαλία, από την άλλη, έχει ως κορυφαία στιγμή την 3η θέση του 1966 και τα ημιτελικά του 2006, όμως η πορεία της χαρακτηρίζεται από μεγάλες μεταπτώσεις. Μετά το 1966 έμεινε εκτός από τέσσερα συνεχόμενα Μουντιάλ (1970, 1974, 1978, 1982), ενώ στη συνέχεια απουσίασε ξανά το 1990 και το 1994.
Από το 2002 και μετά έχει καθιερωθεί ως σταθερή παρουσία, όμως η συνολική της ιστορία δείχνει ότι για πολλά χρόνια δεν μπορούσε να βρει συνέχεια στο υψηλότερο επίπεδο.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν χαρίζεται σε κανέναν. Από τη συνέπεια της Βραζιλίας μέχρι τα σκαμπανεβάσματα της Αγγλίας και την ιστορική κρίση της Ιταλίας, η διοργάνωση αποδεικνύει ότι ακόμη και οι μεγαλύτερες «δυνάμεις» μπορούν να βρεθούν εκτός.
Η ομάδα του Τζενάρο Γκατούζο σήμερα βιώνει τη δική της πιο δύσκολη περίοδο, όμως η ιστορία του ποδοσφαίρου έχει δείξει ότι οι μεγάλες ομάδες πάντα βρίσκουν τρόπο να επιστρέφουν. Το ερώτημα είναι πότε και πώς θα γίνει αυτό.
Αναστάσης Κόνιαρης